آئین یلدا

یلدایی به بلندای تاریخ ایران

یلدای باستانی ریشه در فرهنگ کهن و غنی ایرانی دارد و هزاران سال است که همچنان در دل ایرانیان جای دارد؛ شبی که هرچند دقیقه ای بیش طولانی تر نیست اما عامل تقویت و پایداری باورها، دوستی‌ها و همدلی ملی است و به نوعی برگی از هویت این سرزمین به شمار می‌آید. شب یلدا یا شب چله یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است و ایرانیان در این جشن، طولانی ترین شب سال را با سرمای هوا در یک محفل گرم و صمیمی خانوادگی و دوستانه همراه با انقلاب زمستانی که در طبیعت شکل می گیرد را به صبح می رسانند و خاطراتی خوش و شیرین را از با هم بودن خلق می کنند که لذت آن تا سال بعد باقی می ماند و سال ها و سال این مراسم شیرین را تکرار می کنند و با اطمینان از گذران روزگاران خوب به فرزندان خود منتقل می کنند.

یلدایی به بلندای تاریخ برای تقویت هویت ملی و همدلی ایرانیان

این پدر که حالا ۶ فرزند و چندین نوه دارد با ذوق و لبخندی که حکایت از تجربه های شیرین از دورهمی های شاد خانوادگی از سال های دور و کودکی اش دارد در بیان چگونگی تهیه شام شب یلدا می گوید، آن وقت ها تهیه برنج برای همه راحت نبود و بیشتر خانواده هایی که اوضاع مالی بهتر داشتند برنج مصرف می کردند، اما در شب چله تقریبا هر خانواده به فرا خور حال خودش پلویی تهیه می کرد، خوب به یاد دارم، مادر من که حالا سال هاست به رحمت خدا رفته است، یا ته چینی با گوشت دام های خودمان از پلو فراهم می کرد یا با سبزی خشک شده و ماهی دودی یک سبزی پلوی خوشمزه برای شام شب چله تدارک می دید.

آشتی، شرط برگزاری یلدا

حاج علی یک خاطره هم مربوط به همین چند سال گذشته از برگزاری یلدا دارد که دوست دارد تعریف کند و می گوید من ۶ فرزند دارم و بنا بر دلایلی که خیلی هم بی ارزش بود بین چند تا از فرزندانم دل خوری هایی پیش آمد و یکی دوماهی این ناراحتی ها به درازا کشید و تقریبا راضی نمی شدند که با هم رفت وآمد کنند و دست از این ناراحتی ها بردارند تا اینکه نزدیک به شب یلدا شدیم و به رسم هر ساله می خواستیم دراین شب دورهم جمع شویم، این بهترین فرصت برای رفع کدورت ها بود و با تاکید من که برگزاری شب یلدا منوط به آشتی و رفع ناراحتی هاست و بعد دور هم جمع شویم، فرزندانم پیشنهاد مرا پذیرفتند و یک بار دیگر محفل گرم خانوادگی ما شکل گرفت و دوباره یک یلدای گرم را در کنار هم تجربه کردیم.

کارکردهای برگزاری آیین های مذهبی و ملی

رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران گفت: در هرکشوری به مناسبت های مختلف مذهبی، ملی و قومی و مناسب های تقویمی جشن هایی برگزار می شود که هرکدام از آنها کارکردهای خاص به خود را دارد. سیدحسن موسوی چلک افزود:شب یلدا یکی از این جشن هایی است که از گذشته های دور تاکنون در ایران برگزار می شود و دارای سابقه دیرینه ای است و با توجه و بر اساس آنچه در شب یلدا از گذشته تا کنون انجام می شود، چندکارکرد برای یلدا قایل هستیم.

مهمترین پیام یلدا «ترویج مهربانی» است

وی افزود: مهمترین پیامی که برگزاری یلدا می تواند داشته باشد این است که همراه با برگزاری جشن در این شب، مروج مهربانی باشیم و موضوعی که امروز از آن رنج می بریم یعنی نبود گفت وگو را نهادینه کنیم، چرا که چیزی غیر از محبت و صمیمیت نمی تواند فضای روابط ما را در این عصر تلطیف کند. رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران با تاکید براینکه یلدا یک جشن خانوادگی است، گفت: بودن خانواده و جمع شدن آنها دورهم یک نعمت است که در این شب بیشتر متوجه آن می شویم و از حال هم با خبر می شویم که بخش مهمی از کارکرد این جشن است، اما چیزی که در این سال ها نگران کننده شده است، افزایش چشم و هم چشمی در برگزاری این مراسم یا برگزاری تشریفاتی زیاد آن است که به شرط اینکه این آیین کهن که یادگار نیاکان ماست به این گونه برگزار نشود و به دور از تجملات باشد تا از این فضای صمیمی خانوادگی فاصله نگیریم. وی ادامه داد: همیشه باید از در کنار هم بودن لذت ببریم و برگزاری جشن هایی مثل یلدا یک بهانه است، برای هم یادآوری کنیم یکدیگر را دوست داریم و از با هم بودن لذت می ببریم، موضوعی که باعث ماندگاری آیین هایی مانند یلدا شده است، اگر این گونه آیین ها کارکرد نداشت تا امروز باقی نمی ماند و همه باید تلاش کنیم که این آیین ها حفظ شود.

ارتباط برگزاری آیین های ملی، با هویت ملی

عضو انجمن علمی روانپزشکان ایران گفت: بررسی‌ها نشان داده است که کشورهای با هویت ملی بالا، از نظر اجتماعی ثبات بیشتر و مردم اعتماد به نفس بیشتری دارند. فربد فدایی افزود: به همین دلیل است که بسیاری از کشورها سعی می‌کنند که حتی به زور و برخلاف واقع هم که شده برای خودشان هویت ملی دست و پا کنند. وی یادآوری کرد: این هویت ملی، عناصر بسیار زیادی دارد و مسائل فرهنگی و سیاسی در آن نقش عمده‌ای دارد به طور کلی هویت یک ملت در طول تاریخ شکل می گیرد. فدایی تصریح کرد: هویت ملی چیزی است که بین مردم مشترک است و جنس تمدن هم از مسائل فرهنگی است و فرهنگ هم وجه نرم افزاری تمدن است، همه اینها به شکل گیری هویت ملی کمک می‌کنند.

هویت ملی وابسته به مسایل فرهنگی و هنری است

وی تاکید کرد: یکی از این نوع مراسم ها یلدا است که در واقع به معنی تولد خورشید است که در تاریک ترین و طولانی ترین شب سال انسان ها در کنار یکدیگر با همدیگر در همبستگی گروهی سعی می کنند مقاومت کنند و طلوع خورشید را در پس این شب طولانی ببینند به همین دلیل است که این با تولد و زایندگی ارتباط پیدا می‌کند. وی گفت: این جشن یکی از جشن هایی است که مورد کم لطف قرار گرفته بود و اکنون تاکید شده است که وجود این گونه مسائل چگونه می تواند هماهنگی و همبستگی ملی را تقویت کند، زمانی که مردم ببینند که دیگران هم همان دیدگاه و اعتقادات آنها دارند و طبیعتاً احساس نزدیکی، دوستی و احساس آشنایی به وجود می آید، مانند دو برادری که سال ها یکدیگر را گم کرده بودند بعد از روی نغمه” نی” که هر دو می‌نواختند متوجه می‌شوند که دو برادر هستند این نغمه” نی” حکایت از مسائل فرهنگی و هنری می کند که در واقع هویت ملی وابسته به آن است.